Znamy zwycięzcę etapu powiatowego
Konkurs "Piękna Wieś Pomorska" jak co roku obejmuje dwie kategorie: "wieś" oraz "zagroda". W kategorii "wieś" zgłoszono 7 miejscowości: Gałąźnia Wlk. (gm. Kołczygłowy), Gliśno Wlk. (gm. Lipnica), Gołczewo (gm. Parchowo), Nożyno (gm. Czarna Dąbrówka), Piaszczyna (gm. Miastko) i Ugoszcz (gm. Studzienice). W kategorii "zagroda" zgłoszono gospodarstwo z Tuchomka (gm. Tuchomie).
Nie jest już tajemnicą, że Nożyno wygrało kategorię najpiękniejszej wsi w powiecie. To dlatego do tej wsi zawitała już komisja wojewódzka. Warto przypomnieć, że rok temu w powiecie wygrały Rokity (również gm. Czarna Dąbrówka) i jak się później okazało, wieś z naszego powiatu wygrała również konkurs wojewódzki. Czy Nożyno również zyskało uznanie komisji wojewódzkiej? Tego dowiemy się jesienią. Tymczasem, 7 września podczas Dożynek Powiatowych w Borzytuchomiu poznamy pozostałe wsie z podium konkursu powiatowego. Póki co, warto podkreślić, że w tym roku komisja konkursowa miała bardzo trudny wybór. - Poziom konkursu był bardzo wysoki i wyrównany. O kolejności decydowały punkty przyznawane za ogólny wygląd wsi, dbałość o środowisko przyrodnicze, dbałość o materialne dziedzictwo kulturowe wsi oraz integracja, aktywizacja i zaangażowanie społeczności lokalnej - mówiła Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Agnieszka Depka-Prądzyńska.
* * *
NOŻYNO zamieszkuje 355 osób (stan na 27.06.2025 r.). Wieś jest położona przy drodze wojewódzkiej 212, 18 km do Bytowa (siedziba Starostwa Powiatowego) i 7 km do Czarnej Dąbrówki (siedziba gminy).
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego opisuje Nożyno (nazwa niemiecka Gross Nossin) jako dobra rycerskie oraz wieś ze stacją pocztową i telegraficzną. W końcu XIX wieku funkcjonowały tu: cegielnia, gorzelnia, szklana huta i piec wapienny. Tutejszy okręgowy urząd Stanu cywilnego, rejestrował w 1880 roku 1501 mieszkańców. W latach 1945–1954 siedziba gminy Nożyno, następnie do 1959, gromady Nożyno, po jej zniesieniu w gromadzie Czarna Dąbrówka, której przed 1965 r. siedzibę przeniesiono do Nożyna nadając jej nazwę Nożyno, od 1972 r. znowu przeniesiono siedzibę i nazwę gromady na Czarna Dąbrówka. Po reformie administracji w 1973 r. wieś należy do gminy Czarna Dąbrówka. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa słupskiego.
Nożyno to wieś położona przy jednych z głównych dróg dojazdowych do Słupska, Lęborka, Bytowa, Gdańska. Zabudowa mieszkaniowa wsi jest mało zróżnicowana, większość stanowią domy jedno lub dwurodzinne tylko sześć jest wielorodzinnych oraz kilka budynków rekreacyjnych i letniskowych. We wsi istnieje możliwość realizacji budowy nowych obiektów mieszkaniowych, usługowych, produkcyjnych, rzemieślniczych oraz obiektów podnoszących jakość życia, jako uzupełnienie i kontynuacja zabudowy. W strukturze użytkowania gruntów dominują lasy i grunty leśne, użytki rolne oraz grunty pod wodami. Już taka struktura użytkowania gruntów jest ewenementem, a bogactwo przyrodnicze i kulturowe sprawia, że jest to miejscowość unikatowa, predysponowana do rozwoju turystyki wiejskiej.
Kościół parafialny p. w. św. Antoniego Padewskiego z 1902 r. Obejmuje wsie: Nożyno, Nożynko, Unichowo, Kartkowo, Kleszczyniec, Połupino i Osowskie. W centrum wsi przy wyremontowanej drodze na stadion znajduje się również cmentarz parafialny. Przy Remizie Ochotniczej Straży Pożarnej w Nożynie znajduje się świetlica strażacka. OSP Nożyno jest włączone do Krajowego Systemu Ratowniczo Gaśniczego. Obok kościoła znajduję się wyremontowana sala Domu Ludowego ze sceną, kuchnią i wyposażeniem. W Nożynie funkcjonuje Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Nożynie, a do szkoły średniej młodzież dojeżdża do szkół do Bytowa, Słupska i Lęborka. W Nożynie działają dobrze zaopatrzone dwie placówki handlowe, obsługujące również usługi pocztowe i kurierskie.
Całe sołectwo jest skanalizowane i zwodociągowane. Zaopatrzenie w energię elektryczną jest wystarczające, część gospodarstw i budynków użyteczności publicznej posiada instalacje fotowoltaiczne. Domy jedno-rodzinne ogrzewane są indywidualnie, najczęściej drewnem, pelletem ale też pompami ciepła. Przez miejscowość przebiega telekomunikacyjny kabel światłowodowy. W gminie realizuje się „Program Gospodarki Stałymi Odpadami Komunalnymi”, odbywa się segregacja odpadów i wszystkie posesje są zaopatrzone w nowe pojemniki do ich segregacji.
Południowa część Nożyna znajduje się na obszarze Parku Krajobrazowego Dolina Słupi, od strony północnej jest Jezioro Trzebież graniczące z rezerwatem przyrody Nożyńskie Mszary. Nożyno przecina rzeka Skotawa (najdłuższy dopływ rzeki Słupi). Zaledwie kilka kilometrów od sołectwa znajdują się kolejne rezerwaty przyrody: Skotawskie Łąki oraz Gniazda Orła Bielika. W pobliżu wsi znajduje się stworzona przez Nadleśnictwo Łupawa ścieżka dydaktyczna „Słonecznikowym Traktem I”. Rezerwat przyrody Nożyńskie Mszary został ustanowiony na mocy zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w grudniu 2024 r. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ekosystemów torfowisk, zbiorników dystroficznych oraz związanych z nimi cennych i rzadkich gatunków roślin i zwierząt.
Klimat miejscowości cechuje przejściowość. Występuje tu najniższa w województwie liczba dni z wiatrem silnym i bardzo silnym. Roczna suma opadów jest wysoka (około 700 mm rocznie). Liczba dni z pokrywą śnieżną należy do jednych z największych w województwie. Zimy są cieplejsza a lata chłodniejsze. Średnia roczna temperatura wykazuje wahania między 6,5-7,6 oC. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, najzimniejszym luty. Bogaty obszar leśny powoduje wyrównany termicznie profil dobowy i roczny, i zwiększoną wilgotność powietrza.
Na terenie miejscowości przeważają gleby klasy IV-V, bardzo mała ilość gleb klasy III. Większość gleb to gleby brunatne wyługowane i brunatne kwaśne oraz niekiedy pseudobielicowe. W strukturze użytkowania gruntów dominują lasy i grunty leśne, użytki rolne oraz grunty pod wodami. Już taka struktura użytkowania gruntów jest ewenementem, a bogactwo przyrodnicze i kulturowe sprawia, że jest to miejscowość unikatowa, predysponowana do rozwoju turystyki wiejskiej. Lasy obfitują w grzyby, borówki, jagody, maliny i zwierzynę łowną. W lasach przeważają drzewostany sosnowe z domieszką brzozy, dębu, świerku i buka. Podszyt siedlisk leśnych stanowi jałowiec, jarzębina, leszczyna, kruszyna. Dno lasu porastają konwalia, orlica, poziomka, borówka i wrzosy.
Prze wieś przepływa rzeka Skotawa która wypływa z jezior Lipieniec poprzez jeziora Skotawskie posiada górski charakter, płynie przez przepiękne krajobrazowo doliny, obfituje w kilka gatunków ryb, i stanowi prawostronny najdłuższy dopływ rzeki Słupi o długości 44,6 km. Bardzo ważnym elementem krajobrazu są trzy jeziora o różnej wielkości, kształcie i pochodzeniu.
W zakresie ochrony zdrowia opiekę medyczną sprawuje Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Czarnej Dąbrówce. Wyposażony jest w trzy gabinety lekarskie z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej: gabinet stomatologiczny, gabinety rehabilitacyjne. W budynku NZOZ znajduje się też apteka.
W krajobraz Nożyna na stałe wkomponowały się Kamienne Baby. Możne je podziwiać w nowoutworzonej galerii. One same „lubią” odwiedzać lokalne wydarzenia i eventy kulturalne.
W rozgrywkach ligowych występuje drużyna piłki nożnej WKS Nożyno. Wiejski Klub Sportowy jest gospodarzem na stadionie z charakterystyczną trybuną krytą. W Nożynie funkcjonuje świetnie wyposażony i zorganizowany Klub Żeglarski oraz UKS Neptun działające przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Nożynie.
W Nożynie funkcjonuje 5 Harcerska Drużyna Pożarnicza „Parasol” im. Adama Borysa w Nożynie (była 49 Drużyna Harcerska im. Janka Krasickiego). Z kolei Stowarzyszenie „Nożyno bez Granic” organizuje życie społeczności lokalnej. Nożyno może pochwalić się koncertami w ramach Yach Music Festival, które przyciągają tłumy miłośników mocnej muzyki. W 2024 r. Nożyno było gospodarzem Powiatowo-Gminnych Dożynek.
